Het grote loslaten 17 – Where the green ants dream

Inheemse volkeren leven in verbondenheid met Moeder Aarde. Met al dat leeft. Ik vind het indrukwekkend als je hen in hun eigen habitat harmonieus ziet omgaan met de natuur. Ze kennen de voedzame of geneeskrachtige werking van ieder plantje, elk kruid, en ze tonen dankbaarheid voor alle elementen die het leven voor hen mogelijk maken.

Als inheemse volkeren hun natuurlijke omgeving verlaten en de gecultiveerde wereld van de westerse mens opzoeken zou je mogen verwachten dat ze overdonderd raken door de technocratische verworvenheden van onze geavanceerde beschaving. Je zou mogen verwachten dat ze danig geïmponeerd zijn en wellicht enigszins uit balans door het aanschouwen van zoveel klatergoud.
Niets is minder waar. Ik heb het onlangs weer mogen ervaren tijdens mijn samenzijn de Quero paco’s Don Alejandro en Dona Santusa. Vanuit hun verbondenheid met al wat is, is de hele wereld hun thuis. Ik durf zelfs te stellen dat zij zich in “onze” wereld meer thuis voelen dan wijzelf. Toegegeven, ze zijn wat onwennig met internet, reisdocumenten organiseren is niet hun forté en ook het hanteren van het voorlopig hoogtepunt van ’s Neerlands grenzenloze ambities op het gebied van transport, de OV-chip-kaart, is voor hen een brug te ver. Maar op het gebied van acceptatie en verbinden met de omgeving zoals die is, kan de ontwikkelde mens nog veel van hen leren. En dan maakt het niet uit of die omgeving een onherbergzaam bergdorpje in Cusco is, of een keurige vinexwoning in Zoetermeer.
Where_the_green_ants_dream_DVD_coverDeze verbondenheid en het contrast met de westerse stress is zo’n dertig jaar geleden treffend in beeld gebracht door de Duitse cineast Werner Herzog in de film “Where the green ants dream.” U kent Herzog wellicht als de eigenzinnige Duitse filmmaker, die inspiratie haalt uit het aan de kaak stellen van de westerse culturele vooringenomenheden. In “Where the green ants dream” is dit niet anders.
green antsDe titel refereert naar een 40.000 jaar oude een mythe van de Aborinals, over een plek waar de heilige “groene mieren” zouden dromen. En juist op die heilige plaats wil een Australische mijnbouwexploitant de bodem afgraven omdat wordt vermoed dat ze uranium bevat. Het is een plot waar volgens mij wel een harde kern van waarheid in zit. Immers, termieten hebben zintuigen ontwikkeld om magnetische kracht mee waar te nemen en het is goed mogelijk dat de plek waar de termieten naar toe trekken (om te dromen) vanwege het magnetisch veld van het uraniumerts is bepaald.
outbackDe film speelt in de kale Australische outback. De tegenstellingen tussen de eeuwenoude vreedzame Aborininal-nederzetting en de gestresste westerse exploitatiedrift wordt treffend, soms karikaturaal, weergegeven. De scene die mij dertig jaar na dato het meeste is bij gebleven, speelt zich af in een lift in het prestigieuze hoofdkwartier van de mijnbouwmaatschappij. Het management van de maatschappij heeft een delegatie van de Aboriginalstam uitgenodigd.
imagesDe top-executives betreden strak in het pak samen met de schamel geklede oorspronkelijke bewoners van het continent, die bovendien op dat moment pas voor het eerst een grote stad bezoeken, de lift. Het is de eerste keer dat de natuurmensen plaats nemen in een lift. Op weg naar het majestueuze uitzicht over de Port Phillip Bay hapert er iets. De lift blijft steken. En wat denk je wat er gebeurt? De aborininals blijven doodgemoedereerd wachten. Zij hebben zich verbonden met hun tijdelijke habitat, een krappe, zij het luxueus aangekleed liftcompartiment. En de directie schiet in de lift, die zij dagelijks meerdere malen betreden, in de stress. Pure paniek maakt zich van hen meester.
Het is een hilarische scene die voor mij haarscherp toont, dat zelfs in onze kunstmatig gecreёerde veilige omgeving, waarin anomalieёn koste wat het kost moeten worden vermeden of de kop ingedrukt, de westerse mens niet thuis is. Niet verbonden is. Geen vertrouwen heeft. Niet kan accepteren. De inheemse mens daarentegen is overal thuis. Moeder Aarde is hun thuis. In dankbaarheid en overgave accepteren zij respectvol wat het Goddelijke hen schenkt. Ook al wordt hun geboortegrond door hebzucht en gelegenheidswetgeving verkracht. Ook al wordt hun wijsheid en kennis gemarginaliseerd en geridiculiseerd. Ook al zitten ze vast in de lift.
Wat kunnen wij toch veel van hen leren.

2 gedachten over “Het grote loslaten 17 – Where the green ants dream”

  1. Ha, die film ken ik, ik heb daarvan de videoband van Elsevier Select uit de jaren 80 .. heb ik meedere malen afgedraaid. en bekeken. was een zeer indrukwekkende en leerzame film en nog steeds heel actueel, waarschijnlijk nu nog actueler dan toen !
    Een aanrader !

  2. Goed verhaal Chris. Ik ken de film (nog) niet maar je heb me zeker nieuwgierig gemaakt. En het gaat inderdaad om je “thuis voelen” daar waar je bent, thuis voelen bij jezelf, hoe de situatie om je heen zich ook manifesteert. Je hebt “de lessen voor ons moderne westerlingen” mooi en beeldend beschreven aan de hand van deze film. hartelijke groet, Josien Krosenbrink (van Centrum Indianenverhalen in Winterswijk ).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *