Volkskrant: ‘De Voedselzandloper is wetenschappelijke lariekoek’

zandloperHoge bomen vangen veel wind. Op volkskrant.nl maakt wetenschapsredacteur Tonie Mudde – onder het goedkeurend oog van hoogleraar Frans Kok – zich druk over ‘De Voedselzandloper’, het populaire dieetboek van de Belgische arts Kris Verburgh: ‘Verburgh winkelt selectief in de wetenschappelijke literatuur en maakt spectaculaire claims die berusten op wetenschappelijk drijfzand.’ Inderdaad goochelt Verburgh met statistieken en voedingsleer is nu eenmaal het moeizame resultaat van interpretatie van diverse experimentele studies. Je kunt er alle kanten mee uit, zo lijkt het soms. Alleen vormt een populariserend boek niet het geschikte terrein voor een wetenschappelijke discussie.

Verburghs advies om brood, aardappelen, pasta en rijst zo veel mogelijk te vermijden, zou in strijd zijn met de Diabetes Fonds voedingsrichtlijn, die per dag 7 sneetjes brood en 4 opscheplepels aardappelen of volkorenpasta voorschrijft. Los van het feit dat ‘opscheplepel’ en ‘sneetje’ erg vage maataanduidingen zijn, bestaat voor deze claims evenmin een solide wetenschappelijke onderbouwing (Verburgh suggereert zelf dat deze adviezen eerder industrieel geïnspireerd zijn). Terwijl de wetenschappelijke argumenten tegen koolhydraten blijven ophopen.

Het effect dat een voedingsmiddel heeft op de glucosespiegel is ontzettend belangrijk. Glucosepieken in het bloed sleuren aan de insulineproductie van de pancreas. De insulineresistentie die hieruit volgt is momenteel de meest populaire hypothese die de link tussen obesitas en kanker kan verklaren. Overtollige suikers worden in de lever omgezet naar vetten, wat leververvetting veroorzaakt. Vrij glucose in het bloed geeft aanleiding totadvanced glycation endproducts, toxische stoffen die verband houden met virtueel elke chronische aandoening. Dat sterk schommelende glucosespiegels de hongerregulatie in de war brengen, is ondertussen een wetenschappelijk hard feit.

De calorieën van een ontbijt met wit brood zijn binnen de 20 minuten opgenomen in het lichaam. Met die calorieën kunnen we weinig aanvangen gedurende de rest van de dag. We stockeren ze en tegen lunchtijd hebben we terug honger. De supermarkten liggen vol van ongeraffineerde koolhydraten, het is hard zoeken naar zilvervliesrijst of volkoren tarwe, en het meeste brood bevat amper vezels, ook al heeft het een donkere kleur. Ooit komt er een dag dat wit brood zal gedegradeerd worden tot ‘ongeschikt voor menselijke consumptie’.

Het is nog maar de vraag in hoeverre koolhydraten die wel veel vezels bevatten, ongeschikt voor consumptie zijn. Als iemand genoopt is om calorieën te schrappen, dan zijn de koolhydraten in elk geval een goed te verantwoorden keuze, te beginnen met suiker welteverstaan. Op voorwaarde dat hiervoor iets beters in de plaats komt. Gekookte aardappelen inruilen voor gefrituurde zoete aardappelen is geen goed idee, dan ben je slechter af. Maar noten, havermout en champignons zijn zonder enige twijfel gezonde alternatieven. Luidt één van de meest gehoorde voedingsadviezen niet ‘eet gevarieerd’? ‘De voedselzandloper’ is interessant voer voor een goed debat over voeding en gezondheid. Laten we dat debat niet in de kiem smoren, de toestand is al zo catastrofaal.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *